# Nowy model operacyjny: jak burzyć silosy i budować organizację wokół tworzenia wartości

Author: Norbert Biedrzycki
Published: 2024-11-15
Language: pl
URL: https://norbertbiedrzycki.pl/nowy-model-operacyjny-jak-burzyc-silosy-i-budowac-organizacje-wokol-wartosci/
Summary: Klient nie doświadcza działów. Doświadcza ścieżki, która przechodzi przez pięć z nich. Model operacyjny to coś znacznie więcej niż struktura: to sposób decydowania, alokacji pieniędzy i awansowania ludzi.

Prezes Bayera, Bill Anderson, spędził ten rok na demontowaniu dużej części hierarchii zarządczej firmy. W modelu, który nazywa Dynamic Shared Ownership, zlikwidowano tysiące stanowisk menedżerskich, ścięto szczeble i przeniesiono decyzje do samoorganizujących się zespołów pracujących w krótkich cyklach. To jeden z najbardziej radykalnych eksperymentów z modelem operacyjnym, jakie podjęła duża europejska firma przemysłowa, i dzieje się w firmie pod silną presją finansową.

Niezależnie od ostatecznej oceny Bayera kierunek jest jasny. Pytanie o to, jak firma jest zorganizowana, przeniosło się z działu HR na szczyt agendy prezesa.

## Zorganizowani wokół siebie

Większość firm jest wciąż zorganizowana tak, jak firmy przemysłowe sto lat temu: według funkcji. Finanse, sprzedaż, marketing, operacje, technologia, HR. Projekt funkcjonalny ma realne zalety. Buduje głęboką ekspertyzę, jasne ścieżki kariery i korzyści skali.

Jego słabość polega na tym, że klient nie doświadcza funkcji. Doświadcza ścieżki, która przechodzi przez pięć z nich. Każde przekazanie między funkcjami to opóźnienie, koszt i miejsce, w którym znika odpowiedzialność. W cyfrowych modelach biznesowych, gdzie o sukcesie decydują szybkość i iteracja, te przekazania stają się głównym ograniczeniem wyników.

## Organizacja wokół wartości

Alternatywy mają różne nazwy: strumienie wartości, zespoły produktowe, platformy, plemiona i oddziały, ścieżki klienta. Pod tym słownictwem kryje się jedna idea. Zorganizować stabilne, międzyfunkcyjne zespoły wokół jednostki wartości, dać im wspólną odpowiedzialność za wynik i zasoby, by go dowieźć.

Model Amazona z małymi zespołami kierowanymi przez liderów skupionych na jednej rzeczy, w pełni za nią odpowiedzialnych, to jedna wersja. Zwinny model ING to druga. Słynny model Spotify to trzecia, choć warto pamiętać, że ludzie, którzy pracowali w Spotify, pisali, że firma nigdy nie wdrożyła go tak porządnie, jak sugerują diagramy.

## Dlaczego reorganizacja nie wystarczy

Częsty błąd polega na traktowaniu nowego modelu operacyjnego jak nowego schematu organizacyjnego. Prostokąty zostają przerysowane, ludzie przypisani na nowo, a miesiąc później wszystko działa jak wcześniej.

Model operacyjny to znacznie więcej niż struktura. To sposób podejmowania decyzji, alokacji pieniędzy, mierzenia wyników i awansowania ludzi. Jeśli firma wprowadza zespoły produktowe, ale zachowuje roczne budżetowanie projektów, funkcjonalne cele premiowe i komitety akceptacyjne, stary model w ciągu roku wróci. Prawo Conwaya działa w obie strony: organizacja kształtuje system, a stary system po cichu przekształca organizację.

## Od czego zacząć

**Wybierz strumienie wartości, które liczą się najbardziej.** Nie całą firmę naraz. Jedną lub dwie ścieżki klienta, na których szybkość bezpośrednio wpływa na przychody.

**Zmieniaj finansowanie i zachęty razem ze strukturą.** Inaczej struktura przegra.

**Zachowaj silne społeczności funkcjonalne dla ekspertyzy.** Standardy finansowe, prawne i inżynierskie wciąż potrzebują swojego domu.

**Świadomie zmniejszaj liczbę szczebli.** Każdy szczebel zarządzania dodaje opóźnienie do każdej decyzji, która przez niego przechodzi.

Dla właściciela private equity projektowanie modelu operacyjnego to jedna z najpotężniejszych i najrzadziej używanych dźwigni tworzenia wartości. Nie wymaga nowej technologii ani przejęć. Wymaga odwagi, by zmienić rozkład władzy wewnątrz firmy.

> *Pytanie o przywództwo: Czy organizacje należy projektować wokół wewnętrznych funkcji, czy wokół wartości, którą tworzą dla klientów?*
