# Od copilotów do agentów AI: kolejna rewolucja inwestycyjna w oprogramowaniu

Author: Norbert Biedrzycki
Published: 2025-07-15
Language: pl
URL: https://norbertbiedrzycki.pl/od-copilotow-do-agentow-ai-kolejna-rewolucja-w-oprogramowaniu/
Summary: Przez dwadzieścia lat oprogramowanie sprzedawano na stanowiska. Agenci AI nie potrzebują stanowisk. Ten prosty fakt może być największym zagrożeniem dla wycen oprogramowania od przejścia do chmury.

**Przez dwadzieścia lat oprogramowanie sprzedawano na stanowiska. Agenci AI nie potrzebują stanowisk. Ten prosty fakt może być największym zagrożeniem dla wycen oprogramowania od przejścia do chmury.**

Język AI znów się zmienił. W 2023 roku rozmowa dotyczyła chatbotów. W 2024 copilotów, asystentów pomagających człowiekowi wykonywać pracę szybciej. W 2025 słowem na każdym slajdzie są agenci: systemy, które nie tylko odpowiadają na pytania, ale wykonują zadania, wywołują inne oprogramowanie, koordynują przepływy pracy i kończą procesy przy ograniczonym nadzorze człowieka.

Infrastruktura dla tego szybko dojrzewa. Model Context Protocol od Anthropic, udostępniony pod koniec ubiegłego roku, stał się szeroko przyjętym standardem łączenia modeli z narzędziami i danymi, a wiosną OpenAI i inni ogłosili jego obsługę. Każdy duży dostawca oprogramowania dla firm ma dziś strategię agentową. Salesforce uruchomił jesienią Agentforce z ceną około 2 dolarów za rozmowę. Platformy obsługi klienta przechodzą na rozliczenie za rozwiązane zgłoszenie zamiast za stanowisko konsultanta.

**Dlaczego to ważne dla ekonomii oprogramowania**

Model biznesowy SaaS opiera się na prostej jednostce: użytkowniku. Przychody rosną, gdy klienci zatrudniają więcej ludzi potrzebujących licencji. Giełdowe wyceny oprogramowania z ostatnich piętnastu lat zbudowano na przewidywalności tego modelu: powtarzalnych przychodach, wysokich marżach brutto i retencji przychodów netto napędzanej przyrostem stanowisk.

Agenci łamią tę logikę na dwa sposoby.

Po pierwsze, jeśli agent może wykonać pracę, która wcześniej wymagała kilku osób, klient potrzebuje mniej stanowisk. Dostawca rozliczający się za użytkownika jest w praktyce karany za to, że jego produkt staje się bardziej produktywny.

Po drugie, agenci przesuwają wartość z aplikacji na przepływ pracy. Jeśli agent może działać w wielu systemach, interfejs każdej pojedynczej aplikacji traci na znaczeniu. System ewidencji wciąż się liczy, ale warstwa, w której faktycznie wykonuje się pracę, może przenieść się gdzie indziej.

**Nowe ceny, nowe ryzyka**

Dostawcy eksperymentują z alternatywami: ceną za zadanie, za transakcję, za wynik. Takie modele mogą zrównać cenę z wartością i potencjalnie poszerzyć rynek, bo oprogramowanie może teraz konkurować o budżety na pracę, a nie tylko o budżety IT. To znacznie większa pula wydatków.

Ale rozliczenie za wynik przynosi też zmienność przychodów, trudniejsze prognozowanie i bardziej złożone umowy. I wystawia dostawców na problem niezawodności. Jeśli pobierasz opłatę za rozwiązaną sprawę, odpowiadasz za konsekwencje każdej nierozwiązanej.

Niezawodność pozostaje główną słabością. Gartner przewidział w czerwcu, że ponad 40 procent projektów agentowej AI zostanie anulowanych do końca 2027 roku z powodu kosztów, niejasnej wartości albo niewystarczającej kontroli ryzyka. Klarna, która w ubiegłym roku stała się wzorcowym przykładem obsługi klienta przez AI, ogłosiła tej wiosny, że znów ułatwi klientom kontakt z człowiekiem, przyznając, że ucierpiała jakość. Bezpieczeństwo, audytowalność i odpowiedzialność za działania agentów wciąż są niedojrzałe.

**Co mówię zarządom i inwestorom**

Kiedy dziś patrzę na firmy programistyczne w portfelu, zadaję trzy pytania. Na ile przychody zależą od liczby stanowisk w funkcjach, w których pracę mogą wykonać agenci? Czy firma jest właścicielem danych i systemu ewidencji, do których agenci będą potrzebować dostępu, czy tylko interfejsu? I czy zarząd już eksperymentuje z modelami cenowymi, które przechwytują wartość z automatyzacji, zamiast się jej opierać?

Firmy, które dobrze odpowiedzą na te pytania, mogą wyjść z tego silniejsze. Te, które nie, mogą odkryć, że ich wzrost spowalnia długo przed tym, zanim przychody widocznie spadną.

*Pytanie inwestycyjne: Czy agenci AI stworzą nową kategorię oprogramowania, czy fundamentalnie podważą ekonomię tradycyjnego SaaS?*
