# Praca zdalna to nie projekt technologiczny, tylko transformacja organizacji

Author: Norbert Biedrzycki
Published: 2020-09-15
Language: pl
URL: https://norbertbiedrzycki.pl/praca-zdalna-to-nie-projekt-technologiczny-tylko-transformacja-organizacji/
Summary: Większość firm potraktowała pracę zdalną jako problem IT. Pół roku później wiele z nich uważa, że projekt jest zakończony. Prawdziwe pytania dotyczą modelu operacyjnego.

W maju Twitter poinformował pracowników, że ci, którzy mogą pracować z domu, mogą to robić na stałe. Tobi Lütke z Shopify ogłosił, że „era biura w centrum skończyła się”. Mark Zuckerberg powiedział, że spodziewa się, iż w ciągu pięciu do dziesięciu lat nawet połowa pracowników Facebooka będzie pracować zdalnie. Rok temu każde z tych stwierdzeń uznano by za ekscentryczny eksperyment. Dziś to strategia.

Większość organizacji podeszła jednak do pracy zdalnej jak do problemu IT. W marcu było to słuszne. Ktoś musiał rozesłać laptopy, zwiększyć przepustowość VPN, wdrożyć narzędzia do współpracy i załatać luki bezpieczeństwa, które pojawiły się, gdy miliony ludzi zaczęły pracować przy kuchennych stołach. Te projekty zrealizowano wyjątkowo dobrze.

Problem polega na tym, że pół roku później wiele firm wciąż uważa, że projekt jest zakończony.

## Pytania, na które technologia nie odpowiada

Praca zdalna szybko obnażyła pytania, na które nie odpowie żadna platforma do współpracy.

**Jak menedżerowie mierzą wyniki?** Wielu menedżerów odkryło, że mierzyło obecność, a nie efekty. Kiedy obecność zniknęła, części z nich nie zostało nic do mierzenia. Reakcją w kilku firmach było oprogramowanie do nadzoru, które więcej mówi o zarządzaniu niż o pracownikach.

**Jak zespoły utrzymują zaufanie?** Zaufanie budowane w biurze przez lata przetrwało pierwsze miesiące na kredyt. Nowi pracownicy, nowe zespoły i nowi menedżerowie takiego kredytu nie mają. Koszt tego pojawi się powoli: we wdrażaniu nowych osób, we współpracy między działami i w odejściach.

**Jak przekazywana jest kultura?** Kultura zawsze wędrowała nieformalnymi kanałami: rozmowami na korytarzu, obserwowaniem, jak starsi stażem radzą sobie w trudnych sytuacjach, przypadkowym podsłuchaniem negocjacji. Nic z tego nie dzieje się podczas zaplanowanej wideorozmowy.

## Czego dowiedzieliśmy się o produktywności

Pierwsze dane o produktywności są zaskakująco dobre. Wiele organizacji raportuje stabilne, a nawet lepsze wyniki. Byłbym jednak ostrożny z tymi liczbami. Część efektu to efekt kryzysu: ludzie pracowali dłużej, nie mieli dokąd wyjść i bali się o pracę. To nie jest trwały model operacyjny.

To doświadczenie dowodzi natomiast, że produktywność nigdy nie była prostą funkcją fizycznej obecności. Zależy od jasności celów, autonomii, jakości komunikacji i jakości zarządzania. Praca zdalna nie stworzyła tych zależności. Usunęła biuro, które je ukrywało.

## Projekt organizacji, a nie polityka kadrowa

Pięćdziesiąt lat temu Melvin Conway zauważył, że organizacje projektują systemy odzwierciedlające ich własne struktury komunikacji. Thomas Allen z MIT pokazał w latach 70., że komunikacja między inżynierami gwałtownie spada wraz z fizyczną odległością, nawet w obrębie tego samego budynku. Oba spostrzeżenia działają teraz odwrotnie. Jeśli komunikacja nie zależy już od bliskości, struktura organizacji nie musi już podążać za planem piętra.

To jest prawdziwa transformacja. Dotyczy tego, jak tworzy się zespoły, jak dokumentuje decyzje, jak szkoli menedżerów, jak zatrudnia talenty w różnych lokalizacjach i do czego służy biuro. Traktowanie jej jako polityki kadrowej o dodatkach na pracę z domu pomija skalę pytania.

Dla zarządów i rad nadzorczych wniosek jest praktyczny. Przed jakąkolwiek decyzją o nieruchomościach powinna zapaść decyzja o modelu operacyjnym. Jaka praca wymaga, by ludzie byli razem? Jaką lepiej wykonywać w pojedynkę? Które praktyki zarządcze trzeba zbudować od nowa? Dopiero wtedy ma sens decydowanie, ilu metrów kwadratowych firma potrzebuje.

> *Pytanie o przywództwo: Jeśli pracownicy nie muszą już być fizycznie obecni, by tworzyć wartość, do czego właściwie służy tradycyjne biuro?*
