# Private equity w erze AI: od optymalizacji kosztów do nowego modelu biznesowego

Author: Norbert Biedrzycki
Published: 2026-06-15
Language: pl
URL: https://norbertbiedrzycki.pl/private-equity-w-erze-ai-od-optymalizacji-kosztow-do-nowego-modelu-biznesowego/
Summary: Dwa lata temu pytanie w private equity brzmiało, jak AI może poprawić EBITDA. Dziś ważniejsze jest, które spółki portfelowe AI uczyni cenniejszymi, a które po cichu uczyni zbędnymi.

**Dwa lata temu pytanie w private equity brzmiało, jak AI może poprawić EBITDA. Dziś ważniejsze jest, które spółki portfelowe AI uczyni cenniejszymi, a które po cichu uczyni zbędnymi.**

W 2024 roku pisałem, że AI może stać się jedną z najpotężniejszych dźwigni poprawy EBITDA w portfelach private equity. Nadal w to wierzę. Ale rozmowa w 2026 roku musi wyjść poza pojedyncze projekty produktywności.

Zmieniła się głębokość wpływu. AI nie tylko automatyzuje zadania wewnątrz istniejącego modelu biznesowego. Zaczyna zmieniać same modele biznesowe: sposób pozyskiwania klientów, świadczenia usług, ustalania cen i to, ile pracy i kapitału firmy potrzebują, by rosnąć.

**Dwie twarze AI w portfelu**

Dla funduszu PE AI ma dziś dwie twarze.

Z jednej strony jest dźwignią tworzenia wartości. Obsługę klienta, finanse, zakupy, tworzenie oprogramowania, operacje sprzedażowe i procesy zaplecza oparte na dokumentach można przeprojektować z pomocą agentów i generatywnej AI. W najlepszych przypadkach, jakie widziałem, oznacza to nie kilka procent oszczędności, ale strukturalną zmianę kosztu obsługi.

Z drugiej strony jest źródłem ryzyka wyparcia. Firmy usług biznesowych sprzedające godziny, firmy programistyczne sprzedające stanowiska, dostawcy outsourcingu, biznesy treści i informacji oraz wiele modeli usług profesjonalnych muszą liczyć się z tym, że AI ściśnie ich ceny albo pozwoli klientom wykonywać pracę samodzielnie. Rynki giełdowe już zaczęły przeceniać części świata oprogramowania i usług właśnie z tej obawy.

Portfel, który wygląda na zdywersyfikowany sektorowo, może w rzeczywistości być skoncentrowany w jednym ryzyku: ekspozycji na pracochłonne modele przychodowe, które AI może odtworzyć.

**Due diligence musi się zmienić**

Ma to bezpośrednie konsekwencje dla tego, jak fundusze oceniają nowe przejęcia. Tradycyjne komercyjne i operacyjne due diligence pyta o wzrost rynku, pozycję konkurencyjną, koncentrację klientów i strukturę kosztów. W 2026 roku to już nie wystarcza.

Kiedy dziś prowadzę technologiczne due diligence, dodaję zestaw pytań, które trzy lata temu wydawałyby się egzotyczne. Jaka część przychodów firmy jest związana z czynnościami, które AI może wykonać ułamkiem dzisiejszego kosztu? Czy firma ma własne dane, procesy lub relacje z klientami, które z AI zyskują na wartości, czy głównie sprzedaje dostęp i pracę? Czy architektura technologiczna jest gotowa na AI, czy potrzebne będą lata napraw, zanim cokolwiek istotnego będzie możliwe? Czy zarząd ma zdolność i wolę, by poprowadzić transformację, czy broni istniejącego modelu?

I być może najważniejsze pytanie: czy za pięć lat ta firma będzie beneficjentem wdrażania AI w swojej branży, czy jego ofiarą?

**Od projektów do tezy**

Fundusze, które robią to dobrze, nie traktują już AI jako projektu w planie tworzenia wartości. Czynią ją częścią samej tezy inwestycyjnej. Cena wejścia odzwierciedla jawny pogląd na ryzyko i szansę związane z AI. Plan na pierwsze sto dni obejmuje diagnozę AI. W zespole operacyjnym są ludzie, którzy faktycznie prowadzili transformacje AI, a nie tylko o nich doradzali. A narracja na wyjście jest budowana wokół udowodnionych kompetencji AI, bo kupujący będą za nie coraz częściej płacić, a ich brak dyskontować.

**Prawda organizacyjna**

Z mojego doświadczenia najtrudniejszą częścią nie jest technologia. Jest nią organizacja. Spółka portfelowa, która przez dekady optymalizowała pracochłonny model, nie wymyśli się na nowo tylko dlatego, że rada nadzorcza zatwierdziła strategię. Potrzebuje przywództwa, nowych umiejętności, nowych zachęt, a często gotowości do kanibalizowania własnych przychodów, zanim zrobi to konkurent.

Właśnie tu private equity, ze skoncentrowaną własnością, aktywnym nadzorem i skończonym okresem inwestycji, może mieć przewagę nad spółkami giełdowymi. Właściciele, którzy potrafią szybko podejmować decyzje, mogą być lepiej niż ktokolwiek przygotowani do wymuszenia zmiany.

*Pytanie inwestycyjne: Czy transformacja AI powinna stać się standardowym elementem tezy inwestycyjnej przy każdym przejęciu private equity?*
