# Przywództwo w niepewności: prezes jako główny menedżer kryzysowy

Author: Norbert Biedrzycki
Published: 2020-06-15
Language: pl
URL: https://norbertbiedrzycki.pl/przywodztwo-w-niepewnosci-prezes-jako-glowny-menedzer-kryzysowy/
Summary: Kiedy plan dezaktualizuje się, zanim zostanie zatwierdzony, rola prezesa przesuwa się z zarządzania wynikami na zarządzanie niepewnością. To zupełnie inna praca.

5 maja Brian Chesky wysłał do pracowników Airbnb list, w którym ogłosił, że firma rozstanie się z około 1900 osobami, mniej więcej jedną czwartą zatrudnionych. Listy o zwolnieniach zwykle piszą prawnicy i tak też brzmią. Ten wyjaśniał rozumowanie, przyznawał, czego zarząd nie wie, szczegółowo opisywał, jak odchodzący pracownicy zostaną wsparci, i kończył się przeprosinami za rzeczy, których kierownictwo nie mogło kontrolować. Krążył daleko poza Airbnb i jest dziś używany jako studium przypadku tego, jak wygląda przywództwo w kryzysie.

Kilka tygodni wcześniej Arne Sorenson z Marriotta nagrał wideo do pracowników. Był widocznie osłabiony po leczeniu nowotworu, mówił wprost o załamaniu rezerwacji i ogłosił, że do końca roku nie będzie pobierał wynagrodzenia. Znów przekazem nie były liczby. Była nim wiarygodność osoby, która je przekazywała.

## Upadek modelu planowania

Tradycyjne modele przywództwa opierają się na trzech założeniach: że przyszłość można prognozować w rozsądnym przedziale, że plany można kaskadować w dół i że kontrola wynika z mierzenia wyników względem tych planów.

W marcu wszystkie trzy zawiodły jednocześnie. Budżety w ciągu tygodnia stały się fikcją. Prognozy zastąpiono scenariuszami, a scenariusze zmieniały się w każdy poniedziałek. Rola prezesa z dnia na dzień przesunęła się z zarządzania wynikami na zarządzanie niepewnością.

To inna praca. Zarządzanie wynikami nagradza precyzję i konsekwencję. Zarządzanie niepewnością nagradza szybkość, przejrzystość i umiejętność publicznej zmiany zdania bez utraty autorytetu.

## Pewność siebie bez pewności

Najtrudniejszą równowagą tej wiosny była równowaga między zdecydowanym działaniem a szczerością co do tego, jak mało ktokolwiek wie.

Zbyt dużo pewności i lider traci wiarygodność, gdy rzeczywistość pierwszy raz mu zaprzeczy. Zbyt dużo pokory i organizacja odczyta to jako paraliż. Ludzie nie potrzebują, by prezes wiedział, kiedy kryzys się skończy. Potrzebują wiedzieć, że ktoś podejmuje decyzje, na czym się one opierają i kiedy zostaną zrewidowane.

Jim Collins opisał to napięcie lata temu jako paradoks Stockdale'a: zachowaj wiarę, że w końcu zwyciężysz, a jednocześnie zmierz się z najbardziej brutalnymi faktami swojej obecnej rzeczywistości. W praktyce widzę, jak przekłada się to na kilka konkretnych dyscyplin.

**Komunikuj częściej, niż wydaje się to potrzebne.** W kryzysie milczenie nie jest neutralne. Natychmiast wypełniają je plotki.

**Oddzielaj to, co wiadomo, od tego, co się zakłada, i od tego, czego nie wiadomo.** Powiedzenie tego wprost buduje więcej zaufania niż jakiekolwiek uspokajanie.

**Ustalaj punkty kontrolne decyzji zamiast sztywnych planów.** „Przejrzymy to za dwa tygodnie na podstawie tych trzech wskaźników” to bardziej wiarygodne zobowiązanie niż dwunastomiesięczny plan, w który nikt nie wierzy.

**Najpierw chroń płynność.** Każdy inny wybór zależy od posiadania czasu, a gotówka kupuje czas.

## Co to oznacza dla rad nadzorczych

Rady nadzorcze też się czegoś uczą. W normalnych czasach rolą rady jest nadzór. W kryzysie staje się nią wsparcie, rzucanie wyzwań, a czasem druga para oczu przy decyzjach, które trzeba podjąć w dniach, a nie kwartałach. Najlepiej działające dziś rady spotykają się częściej, zadają mniej pytań w stylu prezentacyjnym i dają zarządowi przestrzeń do działania.

Kryzys ujawnia też lukę w tym, jak wybieramy liderów. Przez dekady awansowaliśmy menedżerów znakomitych w prowadzeniu przewidywalnych biznesów. Bardzo niewielu zostało sprawdzonych w otoczeniu, w którym plan jest nieaktualny, zanim zostanie zatwierdzony. Ta umiejętność będzie przez lata warta premii.

> *Pytanie o przywództwo: Jak przewodzić z pewnością siebie, kiedy nie można zaoferować pewności?*
