# Unijny AI Act: czy regulacja może uczynić sztuczną inteligencję godną zaufania?

Author: Norbert Biedrzycki
Published: 2021-06-15
Language: pl
URL: https://norbertbiedrzycki.pl/unijny-ai-act-czy-regulacja-moze-uczynic-ai-godna-zaufania/
Summary: Największą barierą dla AI w branżach regulowanych nie jest dziś regulacja, tylko brak jasnych reguł. Prawdziwym ryzykiem jest regulacja niejasna, powolna i niekonsekwentnie egzekwowana.

21 kwietnia Komisja Europejska opublikowała projekt rozporządzenia o sztucznej inteligencji, AI Act. To pierwsza poważna próba dużej gospodarki, by uregulować AI horyzontalnie, we wszystkich sektorach, wiążącym prawem, a nie dobrowolnymi zasadami.

U podstaw projektu leży podejście oparte na ryzyku. Zamiast regulować AI jako technologię, projekt reguluje zastosowania.

**Ryzyko niedopuszczalne.** Krótka lista praktyk do zakazania, takich jak scoring społeczny prowadzony przez władze publiczne i niektóre formy manipulacji.

**Wysokie ryzyko.** Systemy używane w takich obszarach jak rekrutacja, kredyty, edukacja, infrastruktura krytyczna, egzekwowanie prawa i dostęp do usług publicznych, które musiałyby spełnić wymogi dotyczące zarządzania ryzykiem, jakości danych, dokumentacji, ludzkiego nadzoru i oceny zgodności.

**Ograniczone ryzyko.** Systemy takie jak chatboty, objęte obowiązkami przejrzystości, na przykład informowania ludzi, że rozmawiają z maszyną.

**Minimalne ryzyko.** Wszystko inne, czyli większość AI.

Proponowane kary za najpoważniejsze naruszenia sięgają do sześciu procent globalnego rocznego obrotu.

## Dlaczego to ma znaczenie poza Europą

Europa już to robiła. RODO stało się de facto globalnym standardem, bo firmom łatwiej było stosować jeden wysoki standard wszędzie, niż prowadzić osobne praktyki ochrony danych na różnych rynkach. Komisja wyraźnie liczy na ten sam efekt w przypadku AI. Wiele firm spoza Europy zaprojektuje swoje systemy według europejskiego standardu po prostu dlatego, że chce mieć dostęp do europejskiego rynku.

## Pytania dla biznesu

Dla europejskich firm projekt zamienia etykę AI w agendę zgodności z bardzo konkretnymi pytaniami.

**Inwentaryzacja.** Jakich systemów AI faktycznie używamy? Wiele organizacji tego nie wie, bo AI przychodzi wbudowana w kupione oprogramowanie.

**Klasyfikacja.** Które z nich trafiłyby do kategorii wysokiego ryzyka?

**Role.** Czy jesteśmy dostawcą systemu, czy użytkownikiem cudzego? Obowiązki są różne.

**Zdolności.** Czy mamy dokumentację, zarządzanie danymi i monitoring, których wymagają przepisy dla wysokiego ryzyka?

## Argument o innowacjach

Główna krytyka projektu jest przewidywalna. Regulacja spowolni innowacje i wypchnie rozwój AI do Stanów Zjednoczonych i Chin, gdzie zasady są łagodniejsze. Coś w tym jest. Koszty zgodności najmocniej uderzają w mniejsze firmy, a niepewność zniechęca do inwestycji.

Uważam jednak, że ten argument jest niepełny. Największą barierą dla wdrażania AI w branżach regulowanych nie jest dziś regulacja. Jest nią brak jasnych reguł. Banki, ubezpieczyciele i szpitale wahają się przed wdrożeniem AI w wrażliwych decyzjach, bo nie potrafią przewidzieć, jak regulatorzy i sądy ocenią je później. Jasne reguły, nawet wymagające, mogą tę niepewność zmniejszyć.

Prawdziwym ryzykiem nie jest sama regulacja. Jest nim regulacja niejasna, powolna i niekonsekwentnie egzekwowana. Na to warto patrzeć, gdy projekt będzie przechodził przez Parlament i Radę w ciągu najbliższych dwóch, trzech lat.

> *Pytanie o przywództwo: Czy regulacja może zbudować zaufanie do AI, nie spowalniając innowacji i nie stawiając europejskich firm w gorszej pozycji konkurencyjnej?*
