# Wielka konsolidacja AI: dlaczego kolejnymi zwycięzcami mogą być firmy o ugruntowanej pozycji

Author: Norbert Biedrzycki
Published: 2025-11-15
Language: pl
URL: https://norbertbiedrzycki.pl/wielka-konsolidacja-ai-dlaczego-zwyciezcami-moga-byc-firmy-o-ugruntowanej-pozycji/
Summary: W pierwszych latach każdej fali technologicznej tempo nadają start-upy. Później doganiają je dotychczasowi gracze z klientami, danymi i dystrybucją. W AI ten moment może właśnie nadchodzić.

**W pierwszych latach każdej fali technologicznej tempo nadają start-upy. Później doganiają je dotychczasowi gracze z klientami, danymi i dystrybucją. W AI ten moment może właśnie nadchodzić.**

Trzy lata po ChatGPT dostęp do zdolnego modelu językowego nie jest już przewagą konkurencyjną. Mocne modele są dostępne od kilku amerykańskich dostawców, z projektów open source i z chińskich laboratoriów, w cenach spadających co kilka miesięcy. Klienci coraz częściej oczekują, że możliwości AI będą częścią oprogramowania, którego już używają, a nie osobnym produktem, który trzeba kupić.

Kiedy kluczowa technologia staje się szeroko dostępna, przewaga konkurencyjna przenosi się gdzie indziej: do dystrybucji, relacji z klientami, własnych danych i głębokiej wiedzy o konkretnych branżach. To dokładnie te aktywa, które mają firmy o ugruntowanej pozycji, a których brakuje większości start-upów.

**Fala konsolidacji**

Rok 2025 to rok dużych transakcji związanych z AI prowadzonych przez dotychczasowych graczy. W marcu Google zgodził się przejąć firmę bezpieczeństwa chmury Wiz za 32 mld dolarów, to jego największa transakcja w historii. ServiceNow kupił Moveworks, by wzmocnić ofertę agentową. W maju Salesforce zgodził się przejąć Informaticę za około 8 mld dolarów, otwarcie po to, by wzmocnić fundament danych dla swoich agentów AI. W czerwcu Meta zainwestowała 14,3 mld dolarów w 49 procent udziałów w Scale AI i ściągnęła jej założyciela, by poprowadził nowy projekt superinteligencji. W lipcu wyścig o start-up programistyczny Windsurf zakończył się tym, że Google zapłacił około 2,4 mld dolarów za licencję na technologię i zatrudnienie kierownictwa, a reszta firmy trafiła do Cognition.

Wzorzec jest wyraźny. Duże firmy kupują dane, talenty i kompetencje, które zwiększają wartość ich istniejącej dystrybucji.

**Luka we wdrożeniach**

Jednocześnie badanie MIT opublikowane w sierpniu wykazało, że około 95 procent firmowych pilotaży generatywnej AI nie przynosiło żadnego mierzalnego wpływu na rachunek wyników. Badanie zauważało też, że rozwiązania kupione od wyspecjalizowanych dostawców kończyły się sukcesem znacznie częściej niż te budowane wewnętrznie, a największe zwroty często pojawiały się w funkcjach zaplecza, a nie w bardzo widocznych pilotażach sprzedaży i marketingu.

Uważam, że to spójne z tym, co obserwuję w spółkach portfelowych. Przeszkodą rzadko jest model. Jest nią integracja z przepływami pracy, jakość danych, zarządzanie zmianą i odpowiedzialność. To obszary, w których firmy z istniejącymi operacjami, zaufaniem klientów i wiedzą branżową mają przewagę.

**Co to oznacza dla private equity**

Dla private equity wzmacnia to strategię, o której myślę od kilku lat. Zamiast konkurować o drogie start-upy natywne dla AI przy wycenach rodem z venture, fundusz może przejmować ugruntowane firmy z silną pozycją rynkową i własnymi danymi, a następnie transformować je z pomocą AI.

Regionalny broker ubezpieczeniowy, wyspecjalizowany dostawca oprogramowania dla jednej branży, firma usług biznesowych z powtarzalnymi kontraktami albo dystrybutor przemysłowy z dziesięcioleciami danych transakcyjnych mogą być lepszymi inwestycjami w AI niż start-up z imponującą technologią, ale bez dystrybucji.

Teza tworzenia wartości nie zakłada, że te firmy staną się firmami technologicznymi. Zakłada, że AI poprawi ich marże, pogłębi relacje z klientami i wzmocni ich pozycję obronną, podczas gdy kupuje się je przy mnożnikach odpowiadających tradycyjnemu biznesowi.

**Ryzyko po drugiej stronie**

Oczywiście jest też ryzyko. Nie każdy dotychczasowy gracz się dostosuje. Część zostanie wyparta przez konkurentów natywnych dla AI, którzy na nowo wymyślą całą usługę. Umiejętność inwestora polega na odróżnieniu firm, których aktywa z AI zyskują na wartości, od tych, których model biznesowy AI wydrąży od środka.

*Pytanie inwestycyjne: Czy największe zwroty z inwestycji w AI mogą pochodzić z transformacji istniejących firm, a nie z tworzenia nowych firm AI?*
