NORBERT BIEDRZYCKI

Koniec taniego pieniądza: czy AI nadal zasługuje na wyceny z premią?

Koniec taniego pieniądza: czy AI nadal zasługuje na wyceny z premią?

Odpływ nastąpił. Teraz się okazuje, które firmy AI pływały z modelem biznesowym, a które z samą narracją.

Rok temu pisałem, że inwestorzy płacący pięćdziesięciokrotność przychodów za firmy AI w sposób niejawny zakładają się o koszt kapitału. Ten zakład właśnie został rozstrzygnięty.

Od marca amerykańska Rezerwa Federalna podnosi stopy procentowe w najszybszym tempie od czterech dekad. Inflacja w Europie osiągnęła dwucyfrowe poziomy. Nasdaq stracił w tym roku mniej więcej jedną trzecią wartości. Wiele firm programistycznych i AI, które weszły na giełdę w latach 2020 i 2021, jest notowanych 60–80 procent poniżej szczytów. Prywatne rundy na późnym etapie w dużej mierze stanęły, bo nikt nie chce jako pierwszy zapisać na papierze niższej ceny.

AI nie jest odporna

Korekta uderzyła w firmy AI tak samo mocno jak w innych. Firmy, które pozyskiwały kapitał na podstawie prognoz wzrostu, stają przed pytaniami, których nie słyszały od lat: jaki macie burn multiple, na ile miesięcy wystarczy wam gotówki, kiedy osiągniecie rentowność?

Najbardziej symbolicznym momentem był dla mnie październik, kiedy Ford i Volkswagen postanowiły zamknąć Argo AI, firmę od jazdy autonomicznej, którą wspólnie sfinansowały miliardami dolarów. Ford dokonał odpisu około 2,7 mld dolarów i otwarcie powiedział, że rentowne, w pełni autonomiczne pojazdy na dużą skalę to odległa perspektywa. Dwa lata temu opisywałem jazdę autonomiczną jako zakład o technologię o niepewnym czasie komercjalizacji. Tak wygląda niepewny czas, kiedy kapitał przestaje być cierpliwy.

Teza technologiczna się nie zmieniła

A jednak tu pojawia się paradoks. Podczas gdy rynki publiczne karały wyceny AI, sama technologia miała jeden ze swoich najsilniejszych lat.

W kwietniu OpenAI pokazało DALL-E 2, który generuje niezwykle realistyczne obrazy z opisów tekstowych. W sierpniu Stability AI udostępniło Stable Diffusion jako open source i w ciągu kilku tygodni miliony ludzi tworzyły obrazy na własnych komputerach. W październiku Stability AI pozyskało ponad 100 mln dolarów przy wycenie około 1 mld dolarów, w środku najgorszego rynku finansowania od dekady. Jasper, firma wykorzystująca modele językowe do pisania treści marketingowych, osiągnął mniej więcej w tym samym czasie wycenę 1,5 mld dolarów.

Mamy więc nietypową sytuację. Kapitał szeroko wycofuje się z technologii, a nowa kategoria AI wyraźnie idzie naprzód.

Nowe kryteria inwestycyjne

Korekta zmieniła nie to, czy AI ma znaczenie, ale to, jak należy ją oceniać. Nowe otoczenie nagradza cztery rzeczy.

Prawdziwych klientów płacących prawdziwe pieniądze, najlepiej z retencją przychodów netto powyżej 100 procent. Efektywność kapitałową, czyli jasny związek między wydanymi pieniędzmi a osiągniętym wzrostem. Głębię inżynierską, którą trudno odtworzyć, a nie cienką warstwę na cudzym modelu. I wiarygodną ścieżkę do dodatnich przepływów pieniężnych, która nie zależy od kolejnej rundy finansowania.

To nie są nowe kryteria. To kryteria, których dobrzy inwestorzy zawsze używali, a o których wielu zapomniało w 2021 roku.

Okazja w spowolnieniu

Z perspektywy private equity to moment, w którym stają się możliwe ciekawe rzeczy. Wyceny się zresetowały. Talenty zamknięte w przefinansowanych start-upach znów są dostępne. Nabywcy korporacyjni z silnymi bilansami mogą przejmować kompetencje po cenach, które rok temu byłyby absurdalne. Z mojego doświadczenia część najlepszych inwestycji powstaje nie na szczycie entuzjazmu, ale w cichym okresie, kiedy technologia wciąż się poprawia, a rynek przestał zwracać na nią uwagę.

Pytanie inwestycyjne: Czy firmy AI mogą utrzymać wyceny z premią w świecie, w którym inwestorom znów zależy na przepływach pieniężnych i rentowności?

Czytaj także

  1. The Business of AI 2020–2026: o tej serii

  2. AI nie zabraknie klientów. Zabraknie jej prądu i czasu na spłatę długu

    Spadki kursów spółek od centrów danych wiele osób odczytało jako pierwszą rysę na bańce AI. Patrzę na te same liczby i widzę coś innego. Popyt jest, i to spory. Kłopot leży gdzie indziej: w samej budowie, w dostępie do prądu i w tym, kto to

  3. Private equity w erze AI: od optymalizacji kosztów do nowego modelu biznesowego

    seria The Business of AI, napisana w 2026