NORBERT BIEDRZYCKI

Szansa Europy w AI: czy europejskie start-upy mogą konkurować z amerykańskimi gigantami?

Szansa Europy w AI: czy europejskie start-upy mogą konkurować z amerykańskimi gigantami?

Europa ma badaczy, inżynierów i klientów przemysłowych. Historycznie brakowało jej kapitału, by zamienić ich w globalne platformy. Rok 2023 może być początkiem zmiany.

Przez większość minionej dekady europejska historia AI była historią eksportu talentów. Wybitni badacze wykształceni w Paryżu, Londynie, Zurychu, Warszawie czy Monachium kończyli w Dolinie Krzemowej albo w europejskich biurach amerykańskich firm. DeepMind, być może najważniejsze laboratorium AI założone w Europie, zostało przejęte przez Google w 2014 roku.

W tym roku pojawiło się coś nowego.

Nowe pokolenie europejskich pretendentów

W czerwcu Mistral AI, założony w Paryżu przez byłych badaczy z DeepMind i Mety, pozyskał 105 mln euro w rundzie zalążkowej zaledwie kilka tygodni po powstaniu. To największa runda zalążkowa w historii Europy. W tym miesiącu firma pozyskała kolejne 385 mln euro przy wycenie około 2 mld dolarów, a jej otwarte modele są poważnie traktowane przez programistów na całym świecie. W Niemczech Aleph Alpha pozyskała w listopadzie ponad 500 mln dolarów od konsorcjum, w którym są m.in. Schwarz Group, Bosch i SAP. Helsing zebrał ponad 200 mln euro na budowę AI dla obronności. DeepL i Synthesia stały się jednorożcami obsługującymi klientów na całym świecie.

To jeszcze nie są liczby w amerykańskiej skali. Ale to pierwsze oznaki, że europejskie firmy konkurują w warstwie modeli, a nie tylko budują na cudzych.

Strukturalne mocne strony

Uważam, że Europa ma więcej atutów, niż sugeruje zwykła pesymistyczna narracja.

Ma znakomite instytucje badawcze i głęboką pulę inżynierów, także w Europie Środkowo-Wschodniej, gdzie spędziłem większość życia zawodowego. Polskie, czeskie i rumuńskie zespoły inżynierskie już dziś napędzają rozwój produktów wielu globalnych firm technologicznych.

Ma duży rynek korporacyjny i przemysłowy z silnym popytem na rozwiązania AI w produkcji, motoryzacji, logistyce, energetyce i usługach finansowych.

I ma rosnące zainteresowanie rządów i korporacji suwerennością technologiczną: chęcią, by nie zależeć całkowicie od amerykańskich czy chińskich dostawców krytycznej infrastruktury cyfrowej.

Strukturalne słabości

Ale wyzwania są realne. Łączna ilość kapitału venture dostępnego w Europie to ułamek tego, co jest dostępne w Stanach Zjednoczonych, zwłaszcza na etapie wzrostu, kiedy firmy potrzebują setek milionów, by się skalować. Europejskie fundusze emerytalne i ubezpieczyciele inwestują w venture capital tylko niewielką część aktywów. Infrastruktura obliczeniowa należy w dużej mierze do amerykańskich dostawców chmury. Rynek jest rozdrobniony językowo, regulacyjnie i pod względem praktyk zakupowych.

W tym miesiącu UE osiągnęła porozumienie polityczne w sprawie AI Act, pierwszej na świecie kompleksowej regulacji AI. Widzę obie strony. Jasne reguły mogą budować zaufanie i przewidywalny rynek. Ale istnieje realne ryzyko, że ciężar zgodności spadnie mocniej na mniejsze europejskie firmy niż na globalnych gigantów z dużymi działami prawnymi.

Gdzie powinni grać europejscy inwestorzy

Mój pogląd jest pragmatyczny. Europa powinna wspierać niewielką liczbę twórców modeli tam, gdzie ma prawdziwą siłę, bo niezależność strategiczna ma znaczenie. Ale większość okazji inwestycyjnych dla europejskich funduszy leży gdzie indziej: w aplikacjach branżowych łączących globalne modele z głęboką wiedzą sektorową, w AI przemysłowej, gdzie europejskie firmy już mają wiodące pozycje, oraz w infrastrukturze wspierającej sektory regulowane, w których zaufanie, lokalizacja danych i zgodność z przepisami są decydujące.

Innymi słowy, Europa nie musi wygrać w każdej warstwie. Musi wygrać w tych warstwach, w których jej istniejące przewagi trudno skopiować.

Pytanie inwestycyjne: Czy Europa może zbudować globalnie konkurencyjne firmy AI, czy jej najatrakcyjniejsze okazje inwestycyjne pojawią się w wyspecjalizowanych zastosowaniach i AI przemysłowej?

Czytaj także

  1. Fizyczna AI: inwestowanie poza oprogramowaniem

    seria The Business of AI, napisana w 2026

  2. OpenAI i firmy doradcze: ostatnia mila AI jest organizacyjnaLinkedIn

    Kiedy OpenAI ogłosiło partnerstwa z McKinsey, BCG, Accenture i Capgemini, nie wyglądało to na przełom. Na pierwszy rzut oka był to kolejny przewidywalny ruch: wielka technologia łączy siły z wielkim doradztwem.

  3. Déjà vu Solowa: AI widać wszędzie, tylko nie w statystykach produktywnościLinkedIn

    Uczestniczę w rewolucjach technologicznych od początku kariery, a w AI – od chwili, gdy dało się ją wdrażać na skalę w prawdziwym biznesie. A jednak coraz częściej mam poczucie déjà vu. W 1987 roku Robert Solow powiedział: „Erę komputerów widać wszędzie, tylko nie w statystykach produktywności”.