NORBERT BIEDRZYCKI

Od wzrostu za wszelką cenę do rentownego wzrostu: powrót dyscypliny operacyjnej

Od wzrostu za wszelką cenę do rentownego wzrostu: powrót dyscypliny operacyjnej

Dwa tygodnie temu Meta ogłosiła, że zwolni około 11 tys. osób, mniej więcej 13 procent zatrudnionych. Twitter stracił w kilka dni około połowy pracowników. W maju Sequoia Capital wysłała założycielom spółek prezentację zatytułowaną „Adapting to Endure”, ostrzegając, że era taniego kapitału się skończyła i firmy powinny przygotować się na długie spowolnienie. Y Combinator kazał swoim start-upom planować na najgorszy scenariusz.

Za tymi nagłówkami stoi prosta zmiana ceny pieniądza. Rezerwa Federalna podnosi stopy w najszybszym tempie od dekad. Inflacja w strefie euro przekroczyła w październiku dziesięć procent. W Polsce zbliża się do osiemnastu. Po ponad dekadzie kapitału, który nie kosztował prawie nic, inwestorzy znów zadają pytanie, na które wiele zarządów zapomniało, jak odpowiadać: gdzie jest zysk?

Koniec modelu biznesowego, a nie tylko cyklu

Przez dziesięć lat wzrost był nagradzany niemal niezależnie od kosztu. Wyceny budowano na mnożnikach przychodów. Przepalanie gotówki na pozyskanie klientów było strategią, a nie sygnałem ostrzegawczym. Organizacje projektowano odpowiednio: hojne struktury, wiele równoległych inicjatyw, zatrudnianie z wyprzedzeniem popytu.

Ten model nie robi przerwy. On się kończy. A firmy stają przed agendą transformacji, która wygląda zupełnie inaczej niż programy cyfrowe ostatnich dwóch lat: efektywność operacyjna, prostsze struktury, mniej inicjatyw i jasna ścieżka do rentownego wzrostu.

Najczęstszy błąd

Każde spowolnienie rodzi ten sam błąd. Cięcie kosztów traktuje się jak substytut strategii.

Cięcia „po równo” są szybkie, łatwe do zakomunikowania i satysfakcjonujące dla rady nadzorczej, która chce widzieć działanie. Zwykle są też destrukcyjne. Dziesięcioprocentowe cięcie w każdym dziale usuwa tłuszcz tam, gdzie jest tłuszcz, i mięśnie tam, gdzie tłuszczu nie ma. Traktuje zespół budujący przyszłoroczny produkt tak samo jak funkcję raportową, za którą nikt by nie zatęsknił.

Każdy, kto prowadził restrukturyzację, wie, że prawdziwa praca jest selektywna. Zanim zespół zarządzający zdecyduje, co ciąć, powinien zdecydować, z czego firma ma być znana za trzy lata, i bezwzględnie to chronić. Wszystko inne jest kandydatem.

Jak wygląda zdyscyplinowana efektywność

Zacznij od modelu operacyjnego, a nie od budżetu. Największe nieefektywności rzadko są w pojedynczych pozycjach kosztowych. Siedzą w zdublowanych funkcjach, niejasnych uprawnieniach decyzyjnych i zbyt wielu szczeblach zarządzania.

Zmniejsz liczbę inicjatyw, zanim zmniejszysz liczbę ludzi. Większość organizacji prowadzi więcej programów, niż jest w stanie właściwie obsadzić. Zatrzymanie połowy z nich często uwalnia więcej mocy niż zwolnienia, bez utraty wiedzy.

Uczciwie mierz ekonomikę jednostkową. Wzrost przychodów, który niszczy wartość na klienta, nie jest wzrostem. Wskaźniki takie jak Rule of 40 w oprogramowaniu są toporne, ale wymuszają właściwą rozmowę.

Chroń kompetencje, które tworzą przyszły wzrost. Talenty inżynierskie, kluczowe relacje z klientami i aktywa danych są drogie do odbudowania. Ich cięcie oszczędza pieniądze w tym roku i kosztuje dużo więcej za dwa lata.

Test dla rad nadzorczych

Dla rad nadzorczych i inwestorów test jest prosty. Kiedy zarząd przedstawia plan poprawy efektywności, zapytajcie, które kompetencje plan wprost chroni i dlaczego. Jeśli odpowiedź brzmi „żadne”, plan jest ćwiczeniem budżetowym, a nie transformacją.

Najsilniejsze z tego okresu wyjdą nie te firmy, które cięły najwięcej. Wyjdą te, które wykorzystały presję, by podjąć wybory, których unikały, gdy pieniądz był tani.

Pytanie o przywództwo: Jak prezesi mogą budować bardziej rentowne organizacje, nie poświęcając długoterminowej przewagi konkurencyjnej?

Czytaj także

  1. Transformacja i przywództwo 2020–2026: o tej serii

  2. Nowy system operacyjny przywództwa: podejmowanie decyzji w epoce złożoności

    seria Transformation and Leadership, napisana w 2026

  3. Przywództwo w epoce permanentnego wstrząsu: koniec bohaterskiego prezesa?

    seria Transformation and Leadership, napisana w 2026