Przywództwo w niepewności: prezes jako główny menedżer kryzysowy

5 maja Brian Chesky wysłał do pracowników Airbnb list, w którym ogłosił, że firma rozstanie się z około 1900 osobami, mniej więcej jedną czwartą zatrudnionych. Listy o zwolnieniach zwykle piszą prawnicy i tak też brzmią. Ten wyjaśniał rozumowanie, przyznawał, czego zarząd nie wie, szczegółowo opisywał, jak odchodzący pracownicy zostaną wsparci, i kończył się przeprosinami za rzeczy, których kierownictwo nie mogło kontrolować. Krążył daleko poza Airbnb i jest dziś używany jako studium przypadku tego, jak wygląda przywództwo w kryzysie.
Kilka tygodni wcześniej Arne Sorenson z Marriotta nagrał wideo do pracowników. Był widocznie osłabiony po leczeniu nowotworu, mówił wprost o załamaniu rezerwacji i ogłosił, że do końca roku nie będzie pobierał wynagrodzenia. Znów przekazem nie były liczby. Była nim wiarygodność osoby, która je przekazywała.
Upadek modelu planowania
Tradycyjne modele przywództwa opierają się na trzech założeniach: że przyszłość można prognozować w rozsądnym przedziale, że plany można kaskadować w dół i że kontrola wynika z mierzenia wyników względem tych planów.
W marcu wszystkie trzy zawiodły jednocześnie. Budżety w ciągu tygodnia stały się fikcją. Prognozy zastąpiono scenariuszami, a scenariusze zmieniały się w każdy poniedziałek. Rola prezesa z dnia na dzień przesunęła się z zarządzania wynikami na zarządzanie niepewnością.
To inna praca. Zarządzanie wynikami nagradza precyzję i konsekwencję. Zarządzanie niepewnością nagradza szybkość, przejrzystość i umiejętność publicznej zmiany zdania bez utraty autorytetu.
Pewność siebie bez pewności
Najtrudniejszą równowagą tej wiosny była równowaga między zdecydowanym działaniem a szczerością co do tego, jak mało ktokolwiek wie.
Zbyt dużo pewności i lider traci wiarygodność, gdy rzeczywistość pierwszy raz mu zaprzeczy. Zbyt dużo pokory i organizacja odczyta to jako paraliż. Ludzie nie potrzebują, by prezes wiedział, kiedy kryzys się skończy. Potrzebują wiedzieć, że ktoś podejmuje decyzje, na czym się one opierają i kiedy zostaną zrewidowane.
Jim Collins opisał to napięcie lata temu jako paradoks Stockdale’a: zachowaj wiarę, że w końcu zwyciężysz, a jednocześnie zmierz się z najbardziej brutalnymi faktami swojej obecnej rzeczywistości. W praktyce widzę, jak przekłada się to na kilka konkretnych dyscyplin.
Komunikuj częściej, niż wydaje się to potrzebne. W kryzysie milczenie nie jest neutralne. Natychmiast wypełniają je plotki.
Oddzielaj to, co wiadomo, od tego, co się zakłada, i od tego, czego nie wiadomo. Powiedzenie tego wprost buduje więcej zaufania niż jakiekolwiek uspokajanie.
Ustalaj punkty kontrolne decyzji zamiast sztywnych planów. „Przejrzymy to za dwa tygodnie na podstawie tych trzech wskaźników” to bardziej wiarygodne zobowiązanie niż dwunastomiesięczny plan, w który nikt nie wierzy.
Najpierw chroń płynność. Każdy inny wybór zależy od posiadania czasu, a gotówka kupuje czas.
Co to oznacza dla rad nadzorczych
Rady nadzorcze też się czegoś uczą. W normalnych czasach rolą rady jest nadzór. W kryzysie staje się nią wsparcie, rzucanie wyzwań, a czasem druga para oczu przy decyzjach, które trzeba podjąć w dniach, a nie kwartałach. Najlepiej działające dziś rady spotykają się częściej, zadają mniej pytań w stylu prezentacyjnym i dają zarządowi przestrzeń do działania.
Kryzys ujawnia też lukę w tym, jak wybieramy liderów. Przez dekady awansowaliśmy menedżerów znakomitych w prowadzeniu przewidywalnych biznesów. Bardzo niewielu zostało sprawdzonych w otoczeniu, w którym plan jest nieaktualny, zanim zostanie zatwierdzony. Ta umiejętność będzie przez lata warta premii.
Pytanie o przywództwo: Jak przewodzić z pewnością siebie, kiedy nie można zaoferować pewności?


