NORBERT BIEDRZYCKI

Zwrot z transformacji: dlaczego większość programów zmian nie dowozi obiecanej wartości

Zwrot z transformacji: dlaczego większość programów zmian nie dowozi obiecanej wartości

W lipcu Gartner przewidział, że do końca 2025 roku co najmniej 30 procent projektów generatywnej AI zostanie porzuconych po etapie proof of concept, wskazując na słabą jakość danych, niewystarczającą kontrolę ryzyka, rosnące koszty i niejasną wartość biznesową.

Ostatni powód jest najciekawszy. Nie porażka technologii. Niejasna wartość. I to nic nowego. To ten sam powód, dla którego od dwudziestu lat rozczarowuje duża część transformacji cyfrowych, wdrożeń ERP i przeprojektowań modeli operacyjnych.

Luka między wdrożeniem a adopcją

Większość porażek transformacji to nie porażki wdrożenia. Platforma zostaje uruchomiona. Nowy schemat organizacyjny jest opublikowany. Szkolenia są ukończone. Każdy kamień milowy w planie świeci na zielono.

Wartość po prostu się nie pojawia.

Przyczyna leży w luce między wdrożeniem a adopcją.

Platformę można wdrożyć bez zmiany procesu. Stary przepływ pracy działa dalej, teraz z dodatkowym systemem na wierzchu.

Strukturę można zmienić bez zmiany decyzji. Nowe prostokąty, te same akceptacje, te same spotkania.

Szkolenie można ukończyć bez zmiany zachowania. Certyfikaty zostają wydane, nawyki zostają.

Robert Solow zauważył w 1987 roku, że erę komputerów widać wszędzie poza statystykami produktywności. Wyjaśnienie było wtedy takie samo jak dziś. Technologia tworzy potencjał. Organizacje decydują, czy ten potencjał staje się wartością.

Kilka drogich lekcji

Historia dużych programów jest pełna ostrzeżeń. Lidl porzucił w 2018 roku duży projekt oparty na SAP po wydaniu, według doniesień, pół miliarda euro, częściowo dlatego, że firma nie była gotowa dostosować własnych procesów do systemu. Technologia nie była głównym problemem. Problemem było nierozstrzygnięte pytanie, kto ma się dostosować do kogo.

Na drugim końcu skali Klarna ogłosiła w lutym, że jej asystent AI w pierwszym miesiącu obsługiwał dwie trzecie czatów obsługi klienta, wykonując pracę odpowiadającą, jak podała, 700 pełnoetatowym konsultantom, z szacowaną poprawą zysku o 40 mln dolarów w tym roku. Czy te liczby się utrzymają, dopiero się okaże. Ale warto zauważyć, jak są wyrażone: wolumenem, kosztem i zyskiem, a nie liczbą wdrożonych licencji.

Mierzyć właściwą rzecz

Większość organizacji mierzy transformację nakładami i produktami: wydanymi pieniędzmi, uruchomionymi systemami, przeszkolonymi ludźmi, pilotażami zastosowań. To miary aktywności.

Miary, które się liczą, to wyniki: produktywność na pracownika, wzrost przychodów, marża, retencja klientów, czas cyklu, kapitał obrotowy. Trudniej je przypisać i wolniej się pojawiają, dlatego się ich unika.

Z perspektywy rady nadzorczej czy właściciela private equity dyscyplina jest prosta.

Każda duża inicjatywa ma przed startem hipotezę wartości wyrażoną w kategoriach rachunku wyników.

Za tę wartość odpowiada wskazany z nazwiska właściciel biznesowy, a nie kierownik projektu.

Śledzenie wartości trwa po uruchomieniu, przez co najmniej rok. Właśnie tu większość programów przestaje mierzyć i właśnie tu wartość się wygrywa albo przegrywa.

Finansowanie kolejnych faz zależy od wartości z wcześniejszych.

Nic z tego nie jest wyrafinowane. To po prostu rzadkie.

Pytanie o przywództwo: Dlaczego firmy mierzą transformację tym, co wdrażają, a nie wartością biznesową, którą faktycznie tworzą?

Czytaj także

  1. Transformacja to nie projekt: dlaczego organizacje potrzebują ciągłej przemiany

    seria Transformation and Leadership, napisana w 2026

  2. Imperatyw transformacji: dlaczego stopniowe zmiany już nie wystarczą

    seria Transformation and Leadership, napisana w 2026

  3. Wielki reset: dlaczego powrót do normalności to zła strategia

    seria Transformation and Leadership, napisana w 2026