Nowy model operacyjny: jak burzyć silosy i budować organizację wokół tworzenia wartości

Prezes Bayera, Bill Anderson, spędził ten rok na demontowaniu dużej części hierarchii zarządczej firmy. W modelu, który nazywa Dynamic Shared Ownership, zlikwidowano tysiące stanowisk menedżerskich, ścięto szczeble i przeniesiono decyzje do samoorganizujących się zespołów pracujących w krótkich cyklach. To jeden z najbardziej radykalnych eksperymentów z modelem operacyjnym, jakie podjęła duża europejska firma przemysłowa, i dzieje się w firmie pod silną presją finansową.
Niezależnie od ostatecznej oceny Bayera kierunek jest jasny. Pytanie o to, jak firma jest zorganizowana, przeniosło się z działu HR na szczyt agendy prezesa.
Zorganizowani wokół siebie
Większość firm jest wciąż zorganizowana tak, jak firmy przemysłowe sto lat temu: według funkcji. Finanse, sprzedaż, marketing, operacje, technologia, HR. Projekt funkcjonalny ma realne zalety. Buduje głęboką ekspertyzę, jasne ścieżki kariery i korzyści skali.
Jego słabość polega na tym, że klient nie doświadcza funkcji. Doświadcza ścieżki, która przechodzi przez pięć z nich. Każde przekazanie między funkcjami to opóźnienie, koszt i miejsce, w którym znika odpowiedzialność. W cyfrowych modelach biznesowych, gdzie o sukcesie decydują szybkość i iteracja, te przekazania stają się głównym ograniczeniem wyników.
Organizacja wokół wartości
Alternatywy mają różne nazwy: strumienie wartości, zespoły produktowe, platformy, plemiona i oddziały, ścieżki klienta. Pod tym słownictwem kryje się jedna idea. Zorganizować stabilne, międzyfunkcyjne zespoły wokół jednostki wartości, dać im wspólną odpowiedzialność za wynik i zasoby, by go dowieźć.
Model Amazona z małymi zespołami kierowanymi przez liderów skupionych na jednej rzeczy, w pełni za nią odpowiedzialnych, to jedna wersja. Zwinny model ING to druga. Słynny model Spotify to trzecia, choć warto pamiętać, że ludzie, którzy pracowali w Spotify, pisali, że firma nigdy nie wdrożyła go tak porządnie, jak sugerują diagramy.
Dlaczego reorganizacja nie wystarczy
Częsty błąd polega na traktowaniu nowego modelu operacyjnego jak nowego schematu organizacyjnego. Prostokąty zostają przerysowane, ludzie przypisani na nowo, a miesiąc później wszystko działa jak wcześniej.
Model operacyjny to znacznie więcej niż struktura. To sposób podejmowania decyzji, alokacji pieniędzy, mierzenia wyników i awansowania ludzi. Jeśli firma wprowadza zespoły produktowe, ale zachowuje roczne budżetowanie projektów, funkcjonalne cele premiowe i komitety akceptacyjne, stary model w ciągu roku wróci. Prawo Conwaya działa w obie strony: organizacja kształtuje system, a stary system po cichu przekształca organizację.
Od czego zacząć
Wybierz strumienie wartości, które liczą się najbardziej. Nie całą firmę naraz. Jedną lub dwie ścieżki klienta, na których szybkość bezpośrednio wpływa na przychody.
Zmieniaj finansowanie i zachęty razem ze strukturą. Inaczej struktura przegra.
Zachowaj silne społeczności funkcjonalne dla ekspertyzy. Standardy finansowe, prawne i inżynierskie wciąż potrzebują swojego domu.
Świadomie zmniejszaj liczbę szczebli. Każdy szczebel zarządzania dodaje opóźnienie do każdej decyzji, która przez niego przechodzi.
Dla właściciela private equity projektowanie modelu operacyjnego to jedna z najpotężniejszych i najrzadziej używanych dźwigni tworzenia wartości. Nie wymaga nowej technologii ani przejęć. Wymaga odwagi, by zmienić rozkład władzy wewnątrz firmy.
Pytanie o przywództwo: Czy organizacje należy projektować wokół wewnętrznych funkcji, czy wokół wartości, którą tworzą dla klientów?


