NORBERT BIEDRZYCKI

Zmęczenie zmianą staje się ryzykiem strategicznym: czy organizacje mogą zmieniać się szybciej, niż ludzie potrafią się dostosować?

Zmęczenie zmianą staje się ryzykiem strategicznym: czy organizacje mogą zmieniać się szybciej, niż ludzie potrafią się dostosować?

Od stycznia pracownicy biurowi Amazona są z powrotem w biurze pięć dni w tygodniu. Duże firmy z różnych sektorów ogłaszają programy AI, plany efektywnościowe i szczuplejsze struktury, często w tym samym kwartale. W wielu organizacjach od pracowników oczekuje się jednocześnie powrotu do biura, przyjęcia narzędzi AI, pracy w nowych strukturach zespołów i dowożenia więcej mniejszą liczbą osób.

Każdej z tych decyzji można bronić osobno. Razem tworzą coś, czego zespoły zarządzające rzadko wpisują do rejestru ryzyk: organizację zmieniającą się szybciej, niż jej ludzie są w stanie to wchłonąć.

Od kwestii morale do ryzyka strategicznego

Kiedy pod koniec 2022 roku pisałem o zmęczeniu transformacją, była to głównie kwestia morale i realizacji. W 2025 roku uważam, że stało się ryzykiem strategicznym, z trzech powodów.

Tempo jest strukturalne. To już nie szczyt kryzysu, który minie. Możliwości AI zmieniają się co kwartał. Presja na adaptację jest stała.

Stawka jest wyższa. Wdrożenie AI zależy od tego, czy pracownicy przeprojektują własną pracę. Tego nie da się zarządzić. Wymaga to uwagi, eksperymentowania i dobrej woli, czyli dokładnie tych zasobów, które niszczy zmęczenie.

Iluzja postępu. Wyczerpane organizacje wciąż raportują postępy. Narzędzia są wdrażane, struktury ogłaszane, kamienie milowe osiągane. Luka między raportowaną a rzeczywistą zmianą po cichu rośnie, aż wyniki zaczynają się osuwać.

Zdolność absorpcyjna

W 1990 roku Wesley Cohen i Daniel Levinthal wprowadzili pojęcie zdolności absorpcyjnej: zdolności organizacji do rozpoznania wartości nowej informacji, przyswojenia jej i zastosowania. Pisali o wiedzy i innowacjach, ale pojęcie równie dobrze pasuje do zmiany.

Każda organizacja ma granicę tego, ile nowego może wchłonąć w danym okresie. Ta granica nie jest stała. Można ją podnieść przez wcześniejsze uczenie się, silną średnią kadrę, zaufanie i jasne priorytety. Można ją zniszczyć ciągłymi reorganizacjami i złamanymi obietnicami.

Chodzi o to, że zdolność absorpcyjna jest zasobem, tak jak kapitał. Można ją mądrze zainwestować albo przepalić.

Co mogą zrobić liderzy

Traktuj przepustowość pracowników jak ograniczony budżet. Zanim dodasz nową inicjatywę, zapytaj, co wyprze.

Wyjaśniaj dlaczego, a nie tylko co. Ludzie tolerują dużo zmian, kiedy rozumieją logikę. Opierają się nawet niewielkim, kiedy wydają się arbitralne.

Mów szczerze o AI i miejscach pracy. Mgliste uspokajanie wywołuje więcej lęku niż jasne wyjaśnienie, co się zmieni, dla kogo i jak firma wesprze ludzi.

Inwestuj w średnią kadrę. Niesie większość ciężaru zmian i ma najmniej wsparcia. Wrócę do tego.

Mierz adopcję, a nie ogłoszenia. Dane o użyciu, wskaźniki procesowe i informacja zwrotna od pracowników mówią, czy zmiana jest prawdziwa.

Nic z tego nie oznacza domyślnego zwalniania. Niektóre zmiany nie mogą czekać. Oznacza to uznanie, że szybkość ogłaszania to nie szybkość transformacji i że organizacja wypchnięta poza swoje możliwości w końcu porusza się wolniej, a nie szybciej.

Pytanie o przywództwo: Jak liderzy mogą przyspieszyć transformację, nie wyczerpując ludzi, którzy mają ją dowieźć?

Czytaj także

  1. Paradoks średniej kadry: najważniejsza i najbardziej niedoceniana warstwa transformacji

    seria Transformation and Leadership, napisana w 2026

  2. Nowy model operacyjny: jak burzyć silosy i budować organizację wokół tworzenia wartości

    seria Transformation and Leadership, napisana w 2026

  3. Luka kompetencyjna: dlaczego to umiejętności, a nie strategia, mogą być największym wąskim gardłem transformacji

    seria Transformation and Leadership, napisana w 2026